MEDEMBLIK - De provincie Noord-Holland heeft 2 bruggen vervangen aan de Medemblikkerweg (N240) bij Medemblik. Het zijn de eerste vaste bruggen in Noord-Holland die volgens het uitgangspunt van Industrieel, Flexibel en Demontabel (IFD) bouwen zijn gemaakt.

De bruggen zijn sinds 16 september weer open voor verkeer. De provincie voerde tijdens de bouw ook groot onderhoud uit aan de rijbaan en het fietspad rondom en tussen de bruggen.

Het zogeheten IFD-bouwen houdt in dat de brug bestaat uit allemaal losse onderdelen die ergens anders worden gemaakt. Met deze onderdelen wordt de brug op locatie in elkaar gezet. Deze nieuwe werkwijze biedt de kans om kosten te verlagen, sneller te bouwen en geeft de flexibiliteit om onderdelen in de toekomst eenvoudiger te vervangen of opnieuw te gebruiken. Nieuwsgierig wat er anders is aan IFD-bouwen en wat deze bruggen speciaal maakt? De makers leggen het hieronder uit.

Veel meer losse onderdelen

Als je volgens de gangbare bouwmethode een brug bouwt, dan maak je eigenlijk alles zo vast mogelijk, vertelt Patrick Spaan, technisch manager van de provincie Noord-Holland. De delen waar de brug het land raakt, stort je als 1 blok beton op locatie en daar maak je dan alles aan vast. Wil je ervan af, dan moet je ook vrijwel alles slopen. Bij IFD-bouwen is dat eigenlijk precies het tegenovergestelde. Er zijn veel meer losse onderdelen die op een andere plek worden gemaakt. Daarna worden die op locatie tot een brug in elkaar gezet. Gaat er iets stuk, dan kan alles weer los en vervang je dat onderdeel.

Projectmanager Kees Gerling: We willen uiteindelijk richting een soort menu gaan van brugonderdelen. Dan kun je kiezen wat je nodig hebt. Omdat je daardoor vrijwel altijd hetzelfde maakt, wordt het proces van ontwerpen en bouwen veel efficiënter en uiteindelijk goedkoper.

Nieuwe kijk op bruggenbouwen

Voor de provincie én de aannemer is deze manier van bouwen nieuw: Wij hebben duurzaamheid hoog in het vaandel staan en zien dat de aanpak moet veranderen, zegt projectleider William de Graaf van aannemer K_Dekker. Wij zagen het IFD-bouwen als uitgelezen kans om hiermee ervaring op te doen.

Het voelde misschien anders omdat IFD-bouwen nieuw is, maar uiteindelijk is het minder spannend dan het lijkt, gaat De Graaf verder. Je bouwt gewoon een brug, maar op een andere manier.

De uitdaging lag volgens hem vooral in het ontwerp, en daarvoor schakelde K_Dekker ingenieursbureau Iv in. Projectleider Leonard Smit van ingenieursbureau Iv: Het is een andere manier van ontwerpen, maar net als bij andere vraagstukken ga je ook hier te werk met de vragen en eisen van de provincie. Wel is er op sommige vlakken nog weinig ervaring. Dat maakt de uitdaging groter. Het uitgangspunt van IFD-bouwen is losse onderdelen die ergens anders gemaakt worden. Die onderdelen moeten exact passen. Net als bij LEGO: die blokjes moeten precies op elkaar passen.

Uitdagingen

Het projectteam loste de technische vraagstukken voor deze bruggen op, maar de grootste uitdaging is hoe vaak IFD wordt toegepast. Pas bij toepassing op grote schaal wordt IFD echt voordelig, vertelt projectmanager Kees Gerling. Omdat het dan goedkoper kan worden om onderdelen te laten maken en ze dan ook hergebruikt kunnen worden bij andere bruggen. Hoe meer we bijvoorbeeld van een bepaald onderdeel kunnen maken, hoe goedkoper het wordt. Daarbij wordt een brug bijvoorbeeld over 100 jaar afgeschreven, maar niet álle onderdelen zijn dan per se te oud om te gebruiken.

Gerling sluit af met misschien wel de grootste voordelen: Als we IFD toepassen, ontstaat over tientallen jaren de mogelijkheid van hergebruik. En misschien zelfs al eerder. Als je een brug wil uitbreiden voor bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk in de buurt of een extra buslijn, kun je hem over 10 jaar gewoon uit elkaar halen en die onderdelen ergens anders gebruiken.

Samen Slimmer Renoveren en Vervangen

IFD-bouwen wordt vooral interessant als alle overheden het toepassen. In Noord-Holland slaan gemeenten, Rijkswaterstaat, de provincie, ProRail en de Vervoerregio Amsterdam de handen ineen in het samenwerkingsprogramma Samen Slimmer Renoveren en Vervangen (SSRV). Samen pakken zij de groeiende opgave aan om de ruim 10.000 bruggen en viaducten in Noord-Holland te renoveren of vervangen. IFD kan een grote bijdrage leveren aan deze vervangingsopgave.