NEDERLAND - Natuurmonumenten en LandschappenNL maken zich ernstig zorgen over nieuwe plannen voor uitbreiding van militaire oefeningen door heel Nederland. Defensie heeft deze plannen vorige maand ter inzage gelegd. De komende jaren wil Defensie, in afwachting van de aankoop en aanleg van nieuwe oefenterreinen, fors meer gaan oefenen binnen de huidige militaire terreinen. Deze liggen bijna allemaal in of dichtbij beschermde natuurgebieden. Defensie wil hierbij vrijgesteld worden van Nederlandse (natuurbeschermings)wetten, maar heeft tegelijkertijd een onvolledig plan voorgelegd. Belangrijke onderzoeken over de effecten op de natuur ontbreken volledig. De organisaties trekken hiervoor aan de bel in haar ingediende zienswijze en roepen Defensie op haar plannen op pauze te zetten.

In de plannen van Defensie ontbreekt allerlei essentiële informatie. Zo is er geen verplicht onderzoek dat nagaat of de natuurlijke kenmerken en het bereiken van natuurdoelen van een beschermd natuurgebied (zoals een Natura 2000-gebied) overeind blijven. Ook ontbreekt een milieueffectrapportage en is het blokje over hoe Defensie denkt zich te verhouden tot internationale wetten en regels niet ingevuld. Informatie over hoe Defensie denkt schade aan de natuur te gaan compenseren is ook niet toegevoegd. Met een enorme toename van bijvoorbeeld het aantal vliegtuigbewegingen en laagvlieguren van helikopters, vliegen en schieten bij duisternis, intensiever gebruik van schietterreinen, varen op hoge snelheid, oefeningen met drones en meer is schade aan kwetsbare natuur zeer waarschijnlijk. En het gaat al slecht met de Nederlandse natuur.

Terug naar de tekentafel

Jeroen de Koe, directeur Natuurmonumenten: “We snappen het belang van extra ruimte voor militaire oefeningen en hebben dus begrip voor de wens van Defensie om uit te breiden. Maar de plannen moeten volledig zijn, zodat omwonenden, natuurorganisaties en uiteindelijk politici het voorstel in zijn volledigheid kunnen beoordelen. Op sommige plekken in het land gaat het om vier-, vijf- of zelfs zeventien keer zoveel helikopteroefeningen op een militair oefenterrein dan nu. En dat zonder dat er zicht is op de effecten daarvan. Ik denk dat ook mensen rondom militaire oefenterreinen geen idee hebben wat er op hen afkomt. Defensie positioneert zichzelf als natuurpositief ministerie met draagvlak in de maatschappij maar deze plannen staan daar totaal haaks op. Dus wij roepen Defensie op haar plannen op pauze zetten en terug te gaan naar de tekentafel”. Meer militaire oefeningen in toch al kwetsbare natuurgebieden kunnen een grote bedreiging zijn voor de natuur en biodiversiteit in ons land. Nederland heeft al weinig natuur, en de natuur die we hebben heeft het moeilijker dan ooit door teveel aan stikstof, droogte en watervervuiling.

De organisaties maken zich bijvoorbeeld zorgen over de Veluwe. De Veluwe heeft al te leiden aan te veel stikstof, verdroging en recreatiedruk. De natuur kan extra belasting niet meer aan. Een fors gedeelte van de uitbreidingen van de oefeningen zal in of rond de Veluwe komen. Zo zijn alleen al in dit gebied meer dan tienduizend helikoptervluchten gepland, waar er nu in het hele land maar 5200 zijn toegestaan. Wij maken ons dan ook extra zorgen over de broedvogels in deze gebieden zoals nachtzwaluw, grauwe klauwier, veldleeuwerik, tapuit en verschillende uilen. Allemaal soorten die op de Veluwe hun leefgebied hebben en al onder druk staan. Ook rust voor edelherten en wilde zwijnen komt ernstig in de knel. “Maar hoe erg? Niemand die het weet want de onderzoeken ernaar ontbreken” aldus Jeroen de Koe.

Nationaal Programma Ruimte voor Defensie

Naast de wet Defensiegereedheid werkt Defensie aan het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) waarin zij ruimte zoekt voor nieuwe militaire oefenterreinen. Natuurmonumenten riep Defensie eerder op om samen met natuurorganisaties, boeren en andere betrokken partijen, te zoeken naar slimme oplossingen waarin ruimte voor Defensie én ruimte voor natuur elkaar kunnen versterken.