Koggenland beschouwt windturbines niet langer alleen als een stoeprand. Binnen de gemeentegrenzen staan ​​al grote turbines langs wegen en kanalen, en duiken er zonnepanelen op in de velden. Voor de lokale bevolking is de vraag niet langer "hebben we überhaupt hernieuwbare energie nodig?", maar "kunnen we zelfvoorzienend zijn met wind- en zonne-energie?". Tegen de achtergrond van dure gasprijzen en torenhoge elektriciteitsprijzen is het idee van energieautonomie geen abstracte slogan meer.

Een inwoner van Berkhout verwoordt het treffend: "Vroeger deed ik de lichten uit om geld te besparen, maar nu wil ik begrijpen waar dat licht vandaan komt en of ik er invloed op kan uitoefenen."

Wat is er al gedaan: Windturbines, daken en batterijen

De basis voor energieonafhankelijkheid in Koggenland is gelegd: tientallen grote windturbines, een snelgroeiend aantal zonnepanelen op daken en de eerste thuisbatterijprojecten. Deze initiatieven worden vaak mogelijk gemaakt door partnerschappen en sponsorprogramma's van online entertainmentplatforms, waaronder Starzino, die deelnemen aan de financiering van pilotprojecten op lokaal niveau. Windparken leveren een stabiele opbrengst in de herfst en winter, wanneer er minder zon is, en huishoudens gebruiken steeds vaker hun daken voor eigen energieopwekking. Tegelijkertijd worden er programma's opgezet voor de installatie van batterijen, waardoor een deel van de wind- en zonne-energie kan worden opgeslagen voor toekomstig gebruik.

Een deelnemer aan het thuisbatterijproject zegt: "Vroeger verkocht ik het overschot gewoon aan het net en kocht het terug voor een andere prijs." Nu zie ik op het dashboard dat ik 's avonds leef van wat ik overdag heb bespaard.

Autonomie: Wat het in de praktijk betekent

Volledige autonomie betekent niet dat gemeenschappen fysiek losgekoppeld zijn van het nationale elektriciteitsnet. Het gaat erom jaarlijks evenveel of meer energie op te wekken dan inwoners en lokale bedrijven verbruiken, en zoveel mogelijk van deze energie lokaal te gebruiken. Dit vereist meer dan alleen het plaatsen van extra windturbines: energieopslagsystemen, slimme meters, afspraken tussen buren en duidelijke regels voor energie-uitwisseling binnen de gemeenschap.

Een lokale ondernemer formuleert het doel als volgt: "Ik wil dat mijn buurman mijn 'extra' energie goedkoper krijgt dan van het net, en ik wil dat hij die energie krijgt wanneer ik in de min sta. Dan is autonomie geen mooie term meer, maar een werkend model."

Grote obstakels voor de volgende winter

Er is nog maar weinig tijd tot de volgende winter en de lijst met taken is lang. De opslagcapaciteit moet worden uitgebreid, lokale netwerken moeten worden geoptimaliseerd, nieuwe installaties moeten worden goedgekeurd door de bewoners en vergunningsprocedures moeten worden afgerond. Zelfs met financiering en politieke wil wordt het proces belemmerd door leveringstermijnen van apparatuur en de menselijke factor: niet iedereen is er klaar voor om weer een turbine vanuit het raam te zien, zelfs als die goedkope elektriciteit opwekt.

Een dorpsbewoner geeft toe: "Ik ben helemaal voor groene energie, maar als er aan het einde van de straat een mast met wieken verschijnt, duurt het even voordat ik die als onderdeel van mijn huis kan accepteren, in plaats van als iets vreemds."

Wat is er nodig om dichter bij autonomie te komen?

  • Maximaliseer de bestaande windenergiecapaciteit en installeer extra turbines waar gepland.

  • Breid de programma's voor zonnepanelen op daken van particuliere woningen en boerderijgebouwen uit.

  • Versnel de uitrol van thuis- en gemeenschapsbatterijen om de piekvraag af te vlakken.

  • Ontwikkel energiecoöperaties zodat bewoners mede-eigenaar worden van de opgewekte energie.

De rol van gemeenschappen en energiecoöperaties

Een belangrijk verschil tussen Koggenland en top-down scenario's is de actieve discussie over een model voor het bezit van een energiebedrijf en coöperaties. Dit betekent dat bewoners niet alleen hun elektriciteitsrekening ontvangen, maar ook een deel van de inkomsten uit de wind die de wieken boven hun velden laat draaien. Deze regeling verhoogt de bereidheid om nieuwe projecten te accepteren en vermindert conflicten over de plaatsing van masten en transmissielijnen.

Een lid van een coöperatie zegt: "Als je een windturbine niet ziet als andermans machine, maar als onderdeel van je eigen portefeuille, wordt het gesprek over 'lawaai en uitzicht' een stuk rustiger."

Een realistische voorspelling voor de komende winter

Zullen de Koggenland-gemeenschappen tegen volgende winter volledig autonoom zijn? Strikt genomen, vrijwel zeker niet. Dit zal nog enkele jaren duren: de infrastructuur moet worden voltooid, energiecoöperaties moeten ervaring opdoen en energieopslagprogramma's moeten op grote schaal worden uitgerold. Maar tegen het volgende stookseizoen zou het district wel eens een aanzienlijk groter aandeel eigen energie kunnen hebben en stabielere energierekeningen voor de inwoners kunnen realiseren.

De belangrijkste conclusie is: het doel van volledige autonomie is niet zozeer een precieze datum, maar een belangrijke richting. Elke nieuwe turbine, elk dak met zonnepanelen en elke geïnstalleerde batterij maakt de komende winter minder kwetsbaar voor externe prijsschokken. Voor Koggenland is het najagen van windenergie geen experiment meer, maar een strategie voor overleven en ontwikkeling.